Makeover

'The woman with glasses signifies simultaneously intellectuality and undiserability; but the momen she removes her glasses (a moment which, it seems, must almost always be shown and which is itself linked with a certain sensual quality) , she is transformed into spectacle, the very picture of desire.'
(Mary Ann Doane, "Film and the Masquerade: Theorizing the Female Spectator", p. 236)

Nadat we het gisteren kort in college gehad hadden over de clichés omtrent de 'teen movie' en dan met name over de makeover vond ik dit wel een leuke bijdrage voor de blog. 

In dit korte fragment uit de film The Princess Diaries (2001) wordt 'high school' studente Mia, door onder andere de verwijdering van haar bril (1:44-1:59) en het benadrukken van haar vrouwelijkheid, omgetoverd tot een prachtige prinses/een verleidelijke vrouw (3:00).

Coronation Street

Modleski:‘As a rule, only those issues which can be tolerated and ultimately pardoned are introduced on soaps. The list includes careers for women,

abortions, premarital and extramarital sex, alcoholism, divorce, mental and even physical cruelty. An issue like homosexuality which, perhaps, threatens to explode the

family structure rather than temporarily disrupt it, is simply ignored.’ (p.32).

http://www.youtube.com/watch?v=iW9H7C3r3_M

Een clip uit Coronation Street, een langlopende (eerste aflevering: 6 december 1960) en zeer succesvolle soapserie uit Groot-Brittannië. Voorafgaand aan dit filmpje probeerde Todd de broer van zijn vriendin te kussen. De clip toont de nasleep hiervan. In deze clip dus komt wel homoseksualiteit aan bod, in tegenstelling tot wat Tania Modleski schreef. Ook in Nederlandse soapseries zoals GTST komen nu homoseksuele verhaallijnen voor. Is dit omdat homoseksualiteit meer geaccepteerd wordt door de massa dan in 1979? Het wordt in deze clip (en het vervolg van de verhaallijn) in ieder geval nog steeds gebracht als levensverstorend, schaamtevol en voornamelijk onprettig. 

Dick Waving Masquerade

 

"[...] Gender is primarily a cultural construction, and for all, for men and women alike. Which at once locates masculinity not as naturally given, but as construction, and as a continuous construction that had to go until the subject's dying day. To be a subject constructed as a male involves a necessary masquerade, the masquerade of the masculine." - Bryson, 231

Het eerste beeld dat er in mij opkwam bij het lezen van dit citaat is haantjesgedrag. De dagelijkse maskerade van masculiniteit kan zich op verschillende manieren uiten, waarbij het vertonen van mannelijk (macho)gedrag soms wel tot een kunst verheven lijkt te zijn. Dit geldt zeker voor de situatie waarbij mannen onderling elkaar proberen te imponeren en op deze wijze er naar streven hun eigen mannelijkheid te bevestigen.

In het Engels wordt voor dergelijk gedrag wel eens de term "dick waving contest" gebruikt. Deze toepasselijke woordkeuze haakt mooi in op het volgende citaat:

"[...] Phallic power is signified by motivated signification - through iconicity - by their penises. They are afraid that the sight of their penis will reveal the opposite: the arbitrary, symbolic production of this particularly crucial meaning." - Van Alphen

Iconiteit speelt een grote rol bij het construeren van gender. Dit wordt op een humoristische wijze geïllustreerd door het YouTube-duo Rhett & Link in de parodie "EPIC RAP BATTLE of MANLINESS" (uiteraard in hoofdletters: dat wordt geassocieerd met groots schreeuwen, wat vaak als mannelijk beschouwd wordt). Een korte samenvatting en analyse:

    Twee buurmannen raken verzeild in een triviale confrontatie waarbij alles draait om het overtreffen van de ander. Ze omringen zichzelf in fallische symbolen - zoals grote hoeveelheden gereedschap in toenemend formaat - die een iconische relatie vormen met hun eigen masculiniteit. Terwijl de situatie steeds meer lijkt op te blazen, zijn er twee interessante momenten waarop de "wedstrijd" abrupt wordt onderbroken.
    Moment één is het verschijnen van twee andere mannen (joggers). Het haantjesgedrag houdt onmiddellijk op en maakt plaats voor omgericht gedrag; de buurmannen doen alsof er niets aan de hand is. Zodra de joggers vertrokken zijn, gaan ze gewoon weer verder waar ze gebleven waren. Dit lijkt een metafoor voor een (ongeschreven?) regel van de dick waving contest: houd het één-op-één. Immers, hoe meer mannen er betrokken zijn, des te kleiner wordt de kans dat jouw fallische kracht de grootste is.
    Moment twee vormt de clou van het filmpje: de echtgenotes van beide buurmannen komen naar buiten en onthullen dat de mannen bij lange na niet zo masculien zijn als dat ze zich deden voorkomen. Duidelijk bevangen door schaamte, druipen ze na een vluchtige blik in stilte af - het exacte tegenovergestelde van wat zich daarvoor heeft afgespeeld.

Naast het feit dat het een parodie is, heeft dit filmpje de essentie van de machocultuur als sociale constructie goed weten te vangen.

De Bechdel test

Deze cartoon komt uit 1985 en is een onderdeel van de serie ‘Dykes to Watch Out For’. De regel die in de strip wordt genoemd heet de Bechdel test, vernoemd naar de auteur van de strip Alison Bechdel. Volgens Mulvey, zijn vrouwelijke rollen in Westerns vooral bedoeld om ervoor te zorgen dat de held iemand heeft om mee te trouwen.

In the Proppian tale, an important aspect of narrative closure is ‘marriage’, a function characterised by ‘princess’ or equivalent. This is the only function that is sex-specific, and thus essentially releates to the sex of the hero and his marriageability.

(Laura Mulvey – Afterthoughts on Visual Pleasure and Narrative Cinema)

Maar ook bij films in andere genres hebben vrouwen vaak als functie het ondersteunen van de held. De regels in de strip lijken simpel: er moeten minstens twee vrouwen in een film zitten, die met elkaar praten, over iets anders dan een man. Echter, de meeste films voldoen wel aan de eerste regel en vaak ook nog wel aan de tweede, maar als twee vrouwen met elkaar praten gaat het toch meestal over mannen.

Natuurlijk zegt de Bechdel test niets over hoe goed een film is (Mean Girls 2 doorstaat de test en persoonlijk vond ik dat een hele slechte film), maar het is toch interessant om te zien dat films voornamelijk over mannen gaan.

Op www.bechdeltest.com kan je zien welke films wel en welke films niet de test halen.

'MEN SELDOM MAKE PASSES AT GIRLS WHO WEAR GLASSES'

'The woman with glasses signifies simultaneously intellectuality and undiserability; but the momen she removes her glasses (a moment which, it seems, must almost always be shown and which is itself linked with a certain sensual quality) , she is transformed into spectacle, the very picture of desire.'
(Mary Ann Doane, "Film and the Masquerade: Theorizing the Female Spectator", p. 236)

In dit korte clipje uit de film Not Another Teen Movie (2001) wordt onpopulaire 'high school' student Janey Briggs omgetoverd tot een lustobject door de verwijdering van haar bril en het losgooien van haar vrouwelijke manen.
De film zelf is een parodie op allerlei clichés omtrent het genre van de 'teen movie' en wat hier dan ook extreem wordt uitvergroot is de transformatie van een lusteloos sulletje naar een begeerlijke en seksueel verleidelijke vrouw.

De quote uit het artikel riep bij mij allerlei scènes op uit films, zowel recentelijke als oudere, waarin het moment van de verwijdering van de bril leidde tot een meer begeerlijke, actieve vrouw.

Zeer bekend is wellicht ook Rocky Balboa die in de film Rocky (1976) zijn liefje Adrian met seksualiteit kennis leert maken nadat hij haar bril afneemt. Ook hier verdwijnt haar sullige imago en wordt ze actiever. Interessant hierbij is dat, hoewel ze dit wordt, ze nog steeds vastzit aan de rol van de rustige, elegante en zelfbeheerste vrouw. Uiteraard vanzelfsprekend in een film franchise gedomineerd door mannen en mannelijke sport waar de vrouw als ondersteuning dient.
We willen natuurlijk niet dat Adrian ons castratieangst aanjaagt! 

Ironisch genoeg, om te reageren op de titel van deze post:
'Rocky made a pass at girl who wore glasses'.

Ophef over Christian Grey

  De boeken Fifty Shades of Grey hebben inmiddels al heel wat publiciteitsaandacht gehad en laten menig vrouwenhart sneller kloppen. Toen de aankondiging kwam dat deze ‘spannende’ boeken verfilmd zouden worden, kwam er een discussie op gang. Welke acteur zou de rol van Christian Grey op zich mogen nemen? Op social media zoals Twitter en Facebook gaven vrouwen hun mening over wie deze rol zou moeten spelen variërend van verschillende acteurs van Matt Bomer, Robert Pattinson en zelfs Justin Bieber.

 Toen begin september het nieuws uitkwam dat de acteur Charlie Hunnam de rol van Grey zou gaan vervullen (hoofdrolspeler in de serie Sons of Anarchy) brak er een chaos uit van verschillende meningen en er werd zelfs een petitie aangetekend! [1]

Bij voyeurisme en exhibitionisme hebben we tot nu toe besproken dat meestal de vrouw het object is van de blik van de man. In het artikel van Bryson geeft hij ook aan dat de man ook een object kan zijn van de blik, maar dan wel die van de mannelijke blik.

‘[..] This cencorship already points to ways in which the masculine masquerade is directed not only towards women but towards other males. It points. Thereby, to the anomaly in the model that I  mentioned just now: that the male is not only bearer of the male gaze but is also object of that gaze.’[2]

Ik vind het interessant om te zien dat er zo’n ophef wordt gemaakt over zoiets als welke acteur welke rol gaat spelen. Hoe druk vrouwen zich kunnen maken over het uiterlijk van een man in een film. De film zal net als het boek veel seksscènes moeten bevatten, wat waarschijnlijk de reden is dat het vrouwelijke publiek bepaalde verwachtingen heeft. Het lijkt mij een goed voorbeeld van het feit dat vrouwen ook willen genieten van mannelijk schoon en wel degelijk voyeuristisch zijn. De grenzen liggen tegenwoordig blijkbaar anders dan in de tijd van de Klassieke Hollywoodfilm. Het schenden van de codes rondom kijken en bekeken worden, zijn tegenwoordig niet zo zeer meer een schending, en zijn mannen steeds meer een object van de vrouwelijke blik.

" images of men that are offered as sexual spectacle. On the one hand, this is a visual medium, these men are there to be looked at by women. On the other hand, this does violence to the codes of who looks and who is looked at (and how), and some attempt is instinctively made to counteract this violation."[3]

Twee mediafragmenten over de ophef:

---

[1] http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/crazy-fifty-shades-fans-start-angry-petition-urging-producers-to-cast-alexis-bledel-and-matt-bomer-as-anastasia-and-christian-8797977.html

[2]Bryson

[3] Richard Dyer

Melissa Heijmans

1145339

Tip voor oktober: 'La Vie d'Adele' en the 'male gaze'

Yasco Horsman schreef voor De Filmkrant van oktober een artikel over Laura Mulvey, the 'male gaze' en de grote Cannes-winnaar La Vie D'Adèle. Deze film is nu al een van de meest controversiële films van 2013 (al moet Nymphomaniac van Lars von Trier nog uitkomen natuurlijk....), deels omdat de actrices in verschillende interviews de methodes van regisseur Abdellatif Kechiche bevragen, deels omdat de lesbische seksscènes als omstreden worden beschouwd, waaronder door de schrijfster van de graphic novel Blue Is The Warmest Colour (waar de film op gebaseerd is). Regisseur Kechiche maakte eerder Vénus Noire, deze zullen we in week 6 bekijken.

Lees het artikel van Yasco hier, wellicht handig voor de mensen die na het vorige college nog eens willen nalezen hoe Laura Mulvey's argument nu ook alweer precies in elkaar zat, en hoe je dit toepast op een 'case study': http://www.filmkrant.nl/TS_oktober_2013/9940

La Vie D'Adèle draait vanaf 10 oktober in de Nederlandse filmtheaters, dus wellicht alvast een kijktip! (en vergeet als je gaat uiteraard niet een exemplaar van De Filmkrant mee te nemen). Op zondag 13 oktober is er om 13.00 uur in EYE Amsterdam tevens een inleidend debat op de film met onder andere Anneke Smelik, Professor of Visual Culture (RU Nijmegen) en Coen van Zwol, filmcriticus van NRC Handelsblad.